fot. Skansen - Zagroda Wsi Pszczyńskiej

Pszczyński Skansen – tradycja, która żyje

Pszczyna03.09.2019, 14:46

- Zależy nam, żeby dziedzictwo, zarówno materialne jak i niematerialne było pielęgnowane. Wszystkie zajęcia w Skansenie organizujemy w nawiązaniu do tradycji, kultury przodków, natury, dawnego, spokojniejszego życia – mówi Anna Dajka, dyrektorka Skansenu – Zagrody Wsi Pszczyńskiej. Ciągle niewielu mieszkańców regionu wie, że pszczyński skansen tętni życiem.

W ostatnim tygodniu sierpnia w Skansenie odbyły się 3-dniowe warsztaty wakacyjne dla najmłodszych. Pierwszego dnia dzieci poznały podstawy pantomimy i teatru cieni. Następnie odbyły się zajęcia z mydlarstwa oraz szycia, na których uczestnicy samodzielnie wykonali na maszynach do szycia workoplecaki i torby na zakupy.

Zajęcia mydlarskie poprowadziła pani Zyta Błąkała, która w Skansenie od lutego organizuje warsztaty „Manufaktura Kosmetyków”, zarówno dla osób dorosłych jak i dzieci. Uczy podczas nich robienia mydeł, pilingów i maseł do ciała. Warsztaty organizowane są dla grup szkolnych i przedszkolnych oraz w ramach większych wydarzeń na terenie Skansenu, takich, jak Mały Brzym, Duży Brzym, Festiwal POLEKU – slow life po naszymu, Święto Ziół,  babski comber, imprezy z okazji świąt Bożego Narodzenia oraz podczas imprez zamkniętych, takich, jak urodziny dla dzieci.

Prostota działania

W czasie wakacyjnych zajęć z mydlarstwa dzieci wykonały własnoręcznie naturalne mydełka. Do bazy glicerynowej dodały barwniki, aromaty i płatki kwiatów. Całość wlały do silikonowych foremek. Następnie przygotowały musujące kule do kąpieli z sody oczyszczonej, kwasku cytrynowego i oleju winogronowego, mieszając i formując rękoma kule z masy. Wszystko według tradycyjnej technologii, którą w swojej działalności edukacyjnej i kulturalnej promuje pszczyński Skansen.

- Podstawowym składnikiem mydełek, które robimy jest gliceryna. To ona sprawia, że mydło natłuszcza skórę. Na warsztatach dla dzieci  używamy dwóch podstawowych  baz do produkcji mydła: transparentnej i białej. Pozwalają one dzieciom samodzielnie nadawać im barwę i mieszać zapachy. A dzieci mają fantazję. Sklep internetowy, w którym zamawiam towar posiada wszystkie atesty, a kosmetyczne barwniki nie są alergizujące. Podobnie zapachy – nie są to olejki eteryczne tylko kompozycje zapachowe. Olejki eteryczne uczulają i trzeba bardzo na nie uważać. Kompozycji zapachowych można dozować więcej i nie ma ryzyka, że może nas coś uczulić. Kosmetyki które przygotowujemy są w całości wegańskie – przekonuje pani Zyta.

- Kule musujące rozpuszczają się w trakcie kąpieli i natłuszczają skórę. Nie musimy już używać balsamu. Soda nie jest szkodliwa przy działaniu kosmetycznym i myjącym. Dla dzieci taka kula to frajda, bo podczas kąpieli pieni się – opowiada pani Zyta. – Dla najmłodszych warsztaty mydlarskie to przyjemność. Samodzielnie tworzą coś, co pachnie, co ma różne kształty i jest kolorowe. Naszym celem jest to, aby dzieci poznały, jak żyli kiedyś ludzie – nasze prababcie czy praprababcie. Nasz  świat, jedzenie, kosmetyki.. wszystko jest naszpikowane chemią. Wszystko jest łatwo dostępne i przeładowane. Podczas zajęć w Skansenie promujemy prostotę działania, uczymy dzieci, że można sobie radzić samemu i nie trzeba wszystkiego kupować, że można być niezależnym i jednocześnie podążać za naturą. Obserwujemy zwiększenie zainteresowania Manufakturą Kosmetyków. Mydlarstwo staje się coraz popularniejsze i jest wiele pań zainteresowanych warsztatami, a mamy kupują dzieciom gotowe zestawy mydlarskie – mówi pani Zyta.

- Masła do ciała i pillingi, które robimy na warsztatach dla dorosłych także są robione ze składników które znajdziemy w kuchni: z cukru, soli, oleju, oliwy z oliwek. Zapach zaś nie musi być zapachem kupionym w butelce! Można dodać np. cynamon czy cukier waniliowy. Dodatkowo te przyprawy mają funkcje ścierające. Na warsztatach pokazujemy, że można używać kosmetyków z minimalną ilością składników, zamiast takich, które w składzie posiadają pięćdziesiąt pozycji, o których nie mamy pojęcia. Wykorzystujemy recepturę naszych prababć, które nie miały dostępu do drogerii i tworzyły wszystko z tego, co miały pod ręką w kuchni.

Pani Zyta przyznaje, że naturalne kosmetyki czasem mogą się okazać jedynym remedium na problemy skórne.

- Miałam problemy skórne w dzieciństwie i w okresie dorastania – alergię i wypryski na skórze. Kosmetyki ani leki mi nie służyły. Posłużyło mi dopiero słońce i solarium. Wtedy uznałam, że coś tu jest nie tak, skoro używałam tylu specyfików i nic nie pomagało. Zaczęłam czytać etykiety jedzenia i kosmetyków. Postanowiłam pójść w naturę.

Doświadczanie natury

W skansenie odbywają się także zajęcia ekologiczne pt. „Magia ziół” oraz „Sekrety pszczół”, finansowane z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, przeznaczone dla szkolnych i przedszkolnych grup zorganizowanych. Działa także „Manufaktura Zdrowia” – warsztaty zarówno dla dzieci jak i dorosłych, na których Anna Dajka uczy, jak z prostych i naturalnych składników przygotować zdrowe przekąski.

- Pokazujemy, że zdrowe przysmaki możemy wykonać z 3-4 produktów i nie trzeba przy tym wydać kupy pieniędzy, ani spędzić połowy dnia w kuchni. Na warsztatach skupiamy się na przygotowywaniu szybkich potraw. Żyjemy w czasach, kiedy wszyscy mają mało czasu i istnieje takie przeświadczenie, że nie ma kiedy przygotować czegoś samodzielnie, że trzeba wszystko kupić. Tymczasem można w ciągu 15 minut mieć fajne ciasto sporządzone z kilku składników – zachęca A. Dajka. - 7 lat temu kiedy moje dzieci miały problemy żywieniowe, nie było nigdzie żadnych warsztatów. Tego mi bardzo brakowało. Zależało mi, żeby dla ludzi coś takiego stworzyć.

Zajęciom z "Manufaktury Zdrowia" najczęściej towarzyszy część doświadczalna, choć dla dorosłych czasami są to wyłącznie wykłady połączone z dyskusją.

- Dzieci nie lubią wykładów – najmłodszym proponujemy zajęcia praktyczne. Zależy nam na tym, żeby dzieci wykonywały czynności własnoręcznie, by mogły wszystkiego dotknąć i użyć wszystkich urządzeń. Często jest tak, że dzieci podczas naszych zajęć po raz pierwszy mają okazję zrobić coś w kuchni, bo w domu rodzice im na to nie pozwalają. To są dla nich pierwsze doświadczenia, kiedy np. mogą zanieść ciastka do pieca. Mamy w skansenie przenośne piekarniki – możemy prowadzić zajęcia w plenerze, co też jest dodatkową atrakcją. Wtedy kładziemy piekarnik na pniu i to jest szał, bo ciastka pieką się na pniu drzewa czy na trawie. Na warsztatach robimy również soki z nietypowych składników. Chodzi o to, żeby pokazać zwłaszcza dzieciom, że można wycisnąć jarmuż, szpinak, połączyć to z ananasem i będzie pysznie. Mamy zasadę, że w Skansenie nie używamy mąki pszennej i białego cukru. Pokazujemy, że z mąki jaglanej czy gryczanej można upiec naprawdę smaczne rzeczy – mówi A. Dajka.

Warsztaty „Manufaktura Zdrowia” odbywają się w ramach różnych imprez.

- Zajęcia odbywały się na przykład podczas spotkania ze Świętym Mikołajem. Dzieci piekły dla niego ciastka. Organizujemy je też w ramach półkolonii, bądź ścieżek edukacyjnych dla grup spoza Pszczyny, organizowanych przez Agencję Rozwoju i Promocji Ziemi Pszczyńskiej. Podczas takiego całodziennego zwiedzania miasta grupy wybierają rodzaj warsztatów zgodnie ze swoimi zainteresowaniami. Była u nas niedawno klasa uczniów z zespołem Aspergera. Przygotowaliśmy zajęcia pod kątem ich zaburzeń, aby pokazać im zdrową alternatywę słodyczy. Wiadomo, że dzieci całkowicie bez słodyczy nie funkcjonują, a w przypadku tych zaburzeń cukier i wszystkie sztuczne dodatki w żywności potęgują objawy - opowiada dyrektorka Skansenu.

Żywo i efektywnie

Pracownicy skansenu starają się dostosować program zajęć i zwiedzania do potrzeb odwiedzających.

- Jestem z wykształcenia nauczycielem, więc jestem zwolennikiem organizowania zajęć jak najbardziej efektywnych, tak, aby każdy, kto z nich skorzysta, mógł powiedzieć, że faktycznie coś wniosły w jego życie. Słucham też moich dzieci i wiem, co je najbardziej cieszy. Moje dzieci mówią: mamo, dzieci nie lubią słuchać – dzieci lubią działać! To jest nasze motto. Jeżeli więc przyjeżdża grupa, to chcę jak najwięcej o niej wiedzieć, żeby pod jej kątem przygotować zajęcia. Niedawno była u nas grupa niewidomych i słabowidzących. Zwiedzanie skansenu zorganizowaliśmy dla nich tak, aby mogli jak najpełniej wykorzystać zmysł dotyku i węchu – mówi A. Dajka - Cały  czas wymyślamy nowe inicjatywy, bo chcemy żeby to miejsce żyło. Zostało jeszcze takie myślenie, że w naszym mieście nic się nie dzieje. Ale to zaczyna się zmieniać. Zależy nam, żeby ludzi przekonywać do takich miejsc. Nie chcemy organizować tylko „suchego” zwiedzania. Chcemy, żeby zwiedzający doświadczali tego miejsca.

Nowy sezon

14 września Skansen zaprasza na Europejskie Dni Dziedzictwa. Wszystkie warsztaty w Skansenie w ramach tegorocznej edycji będą nawiązywały do splotu i wyplatania. Wydarzenie przeznaczone jest dla osób w każdym wieku. Na część kilkugodzinnych warsztatów, takich, jak kaligrafia, będą obowiązywały zapisy. W skansenie w najbliższym sezonie będą odbywać się również spektakle teatralne. Skansen współpracuje m.in. z pszczyńskim Stowarzyszeniem „Take tam”, które 21 września wystawi spektakl na podstawie bestiariusza Bolesława Leśmiana.

- W najbliższym sezonie będziemy organizować wydarzenie zaduszkowe oraz imprezę z okazji świąt Bożego Narodzenia, która będzie nawiązywała do dawnych tradycji wigilijnych naszych prababci. Końcem września w Koszarach Ułańskich chcemy zaś zrobić wyprzedaż garażową i wyprzedaż starej książki – zapowiada A. Dajka.

Oferty wydarzeń kulturalnych, warsztatów i zajęć edukacyjnych można wypatrywać na stronie Skansenu. 

 zdjęcia: Skansen, ar

 

Ada Ryłko

T G+ F

Zobacz także

Teatr cieni i pantomima, mydlarstwo, szycie. Zakończenie wakacji w pszczyńskim Skansenie [ZDJĘCIA]
Teatr cieni i pantomima, mydlarstwo, szycie. Zakończenie wakacji w pszczyńskim Skansenie [ZDJĘCIA]
Święto Ziół w Skansenie
Święto Ziół w Skansenie
„Powstaniec Śląski”  przypomina o historii podczas podróży
„Powstaniec Śląski” przypomina o historii podczas podróży
Tacy jesteśmy. Popołudnie dla dzieci z piosenką i wierszem w Pszczyńskim Centrum Kultury
Tacy jesteśmy. Popołudnie dla dzieci z piosenką i wierszem w Pszczyńskim Centrum Kultury
Europejskie Dni Dziedzictwa w Skansenie i Zamku już w ten weekend! Zobacz program
Europejskie Dni Dziedzictwa w Skansenie i Zamku już w ten weekend! Zobacz program
Pawłowice: wzrost finansowania inwestycji i dotacje Fundacji Jastrzębskiej Spółki Węglowej.
Pawłowice: wzrost finansowania inwestycji i dotacje Fundacji Jastrzębskiej Spółki Węglowej.
Weekendowy rozkład jazdy. Nie tylko dożynki!
Weekendowy rozkład jazdy. Nie tylko dożynki!
Wystawa pamiątek powstańczych w Pawłowicach
Wystawa pamiątek powstańczych w Pawłowicach
Goczałkowice: złóż wniosek o stypendium
Goczałkowice: złóż wniosek o stypendium
Opieka stomatologiczna dla dzieci i młodzieży - burmistrz zaprasza do współpracy
Opieka stomatologiczna dla dzieci i młodzieży - burmistrz zaprasza do współpracy
Ruszyła przebudowa odwodnienia na Sznelowcu
Ruszyła przebudowa odwodnienia na Sznelowcu
Iść w stronę słońca... Powraca "Poezja i muzyka pod 13" w Pszczyńskim Centrum Kultury
Iść w stronę słońca... Powraca "Poezja i muzyka pod 13" w Pszczyńskim Centrum Kultury

Komentarze:

treść:
autor:

SQL: 18